Standcontrole

Het lijkt me een prima manier om bij te komen van mijn examen PRINCE2 Foundation op woensdag: een vrijdag naar het IWO voor mijn bijdrage aan de standcontrole. Het Boekendepot is voor mij minder ver reizen dan UB Singel, de controle zelf zal geen hogere wiskunde zijn, een dag zonder telefoon en computer lijkt me heerlijk rustig, en van collega’s heb ik al begrepen dat de catering uitstekend geregeld is. Kortom: wat wil ’n mens nog meer?

De ochtend vliegt om: tegen twaalven zet ik de laatste krul op de eerste lijst die ik heb meegekregen, volgens teamleider Depots & Documentlevering Mirjam van den Bercken gevuld met 1.000 titels. Onderweg ben ik de meest uiteenlopende boeken tegengekomen, van naslagwerken voor schoolleiders tot een vergeeld fotoboekje over Salt Lake City, en van het lesboek Duits dat ik me nog uit mijn middelbare schooltijd herinner tot de verzamelde werken van Lenin. Erg veel is er niet mis: een enkele keer tref ik een boek wel op de lijst, maar niet op de plank aan, een paar keer andersom.

Nadat ik een paar meegebrachte boterhammen heb weggespoeld met ’n blikje cola ga ik met een tweede lijst aan de slag. Na zo’n 100 titels zie ik een oranje papiertje uit de kast steken. Huh? Zo’n papiertje moeten we achterlaten als we boeken van de plank halen die niet op de lijst staan. Is deze plank dan al gedaan? Ik ga het navragen bij Mirjam, die na enig speurwerk moet bekennen dat ze me inderdaad een lijst heeft meegegeven met signaturen die al gecontroleerd zijn. Tsja, ik ontvang voor dat werk mijn salaris wel, maar het einde van de standcontrole komt zo niet dichterbij natuurlijk…

Met een nieuwe lijst keer ik terug naar mijn karretje in het depot. Het lijkt wel alsof Mirjam het heeft willen goedmaken: weinig Cyrillisch, dat extra tijd vraagt omdat het vergelijken van het Cyrillisch met de transliteratie op mijn lijst me bij gebrek aan kennis van het Cyrillisch alfabet niet zo vlot afgaat als ik zou willen; weinig Armeens, waar ik al helemaal geen kaas van kan maken; en veel boeken waarvan de titel gewoon op de rug van het boek staat, zodat ik het boek niet uit de kast hoef te halen om het schutblad op te zoeken. Dat schiet lekker op, ook zonder Arbeidsvitaminen – in ‘mijn’ deel van het depot heerst gelukkig een gewijde stilte.

Opnieuw verbaas ik me over wat we allemaal in huis hebben: van de christelijke encyclopedie die ook in mijn ouderlijk huis in de kast stond tot de derde editie van de Macintosh Bible (nee, die hadden mijn ouders niet). Geschiedfilosofie, kerkgeschiedenis, Amerikanistiek, oogheelkunde… voordat ik het weet, ben ik weer aan het einde van een lijst.

Mijn laatste lijst van de dag blijkt een – vergeef me mijn Frans – stront-aan-de-knikker-lijst te zijn: een stuk of vier pagina’s zijn gevuld met steeds tweemaal hetzelfde signatuur, toegekend aan twee totaal verschillende boeken, waarvan er steeds maar één op de plank staat. Ik plaats afwisselend krullen en kruisen op de lijst, en voel me op slag uiterst nuttig.

Even na vieren lever ik lijst, portofoon, sleutel en kar weer in bij Mirjam en vis ik een ijsje uit de vriezer. Op de totale lengte van het UBA-boekenbezit is mijn bijdrage waarschijnlijk een druppel op een gloeiende plaat, maar heb je wel eens gezien hoeveel stoom er van zo’n druppel komt? Nou dan.

De ervaringen van mijn collega's lees je op het speciale Standcontroleblog.

I'm back... sort of...

Tussen mijn vorige blogpost en deze zitten drie dagen van veel lopen, luisteren en leren. Mijn Evernote herbergt inmiddels de eerste bouwsteentjes voor de verslagen per conferentiedag die ik wil gaan schrijven, vandaag volsta ik met wat thuis komen na 'n kleine week in Philadelphia voor mij betekende:

• vreemd aankijken tegen de Nederlandstalige reclame op het vliegveld totdat ik me realiseer dat ik op Schiphol ben,


• Nederlandse hoogbouw nogal laag vinden,


• tijdens het uitpakken van mijn koffer de stapel 'nog te lezen' schrikbarend zien groeien, of 'Hoe The Filter Bubble gezelschap kreeg van The Cult of the Amateur',


• in bad in slaap vallen en twee uur later wakker worden in ijskoud water (niet aan te raden),


• om 19.00 uur de neiging hebben om in de gang te gaan staan om mijn collega's te vragen waar we vanavond gaan eten (eten met Renze, Robin, Léon en Edward is wel een aanrader),


• mijn netwerk op LinkedIn uitbreiden met leuke mensen, van de reisgenoot die 20 jaar in mijn woonplaats gewoond bleek te hebben tot de reisgenote die na onze landing op Schiphol feilloos de dichtstbijzijnde rookruimte wist te vinden,


• ontdekken dat ik ook met 'n jetlag nog best aardig Wordfeud,


• mezelf nog steeds op mijn kop geven omdat ik de kans had een paar woorden met Seth Godin te wisselen maar hem niet durfde aan te spreken,


• trots op mezelf zijn dat ik in de Apple Store de verleiding weerstond, maar stiekem toch eigenlijk ook een tablet willen,


• de foto's bekijken die anderen tijdens Educause gemaakt hebben, onder meer die van de Educause-staf,


• tijdens het uploaden van de laatste eigengemaakte foto's nog 'n keer (en weer met kippenvel) luisteren naar het Wanamaker Grand Organ in Macy's, het op één na grootste pijporgel ter wereld,


• bij het "thuisbrengen" van foto's ontdekken dat zo ongeveer elke straatsteen in Philadelphia wel 'n eigen Wikipediapagina heeft, en


• nog wel wat tijd nodig hebben om alle indrukken in blogposts te puzzelen...

Oh, en weet iemand toevallig wat 'mosaicist' in het Nederlands is?

Social networking for libraries

Iedereen die wel eens iets geschreven heeft dat in druk verscheen, weet hoeveel tijd er verstrijkt tussen toetsenbord en plank in de boekwinkel. Vervelend gevolg daarvan kan zijn dat wat je schrijft al verouderd is als het je eerste lezers bereikt. Om dat te voorkomen, kun je – grofweg – twee dingen doen. Een blog beginnen in plaats van een boek schrijven. Of een onderwerp kiezen dat niet ál te veranderlijk is. Social network sites zijn misschien niet de beste keuze...

Dat gezegd zijnde: de introductie van A social networking primer for libraries van Cliff Landis kan probleemloos mee in 'n herdruk, want aan de definitie van social network sites als "web-based services that allow individuals to (1) construct a public or semi-public profile within a bounded system, (2) articulate a list of other users with whom they share a connection, and (3) view and traverse their list of connections and those made by others within the system" zal vermoedelijk weinig veranderen.

In hoofdstuk twee zet Landis op een rijtje welke social network sites er zoal zijn, hoe je er één kiest voor je bibliotheek, welke vragen je van management en collega's kunt verwachten, wat het nut van een social media policy kan zijn, en waarvoor je je profiel of pagina kunt gaan gebruiken. Daarbij ontziet Landis zijn vakgenoten niet: "Librarians are control freaks, by nature. We're used to information control, controlled vocabulary, and strict hierarchies of organization. (...) This technique might work for the social network sites, but it usually ends up with a profile that is cold, static and inhuman" (p. 21). Warm, in beweging en menselijk, ok, got it ;-)

Hoofdstuk drie bevat stapsgewijze instructies voor MySpace (pp. 23-41) en Facebook (pp. 42-65), van het inrichten van een profiel tot het maken van zg. apps. Daardoor zou dit het meest praktische hoofdstuk moeten zijn. De neergang van MySpace en de vele veranderingen op Facebook maken het in plaats daarvan een hoofdstuk dat je beter kunt overslaan: veel van wat erin staat, klopt niet meer, en dingen die je zou moeten weten, staan er niet in. Hoeveel tijd er in dit geval tussen toetsenbord en winkelplank zat? Dit boekje kwam uit in april 2010, maar de Like-functie, in februari 2009 door Facebook geïntroduceerd, komt er niet in voor.

Ergens in hoofdstuk drie stelt Landis dat 'n profiel op een online sociaal netwerk "not a replacement for the library's Web site but instead an added point of discovery and entry to using the library's resources" is. De tips die hij in hoofdstuk vier geeft, zijn echter ook prima richtlijnen voor 'gewone' websites van bibliotheken: "keep it user-centric, offer something of value, give them an experience, make it interactive, make it memorable, make it shareable, and keep it up" (pp. 75-76). De praktische wenken over etiquette, toon, taalgebruik en gedrag in hoofdstuk vijf en de tips voor het meten van succes in hoofdstuk zes zullen evenmin snel gedateerd raken.

Ergo: als je 'n boekje wilt schrijven over een 'daterend' onderwerp, zorg dan dat je goed bent in het maken van sandwiches ;-)

Cliff Landis, A social networking primer for librarians (The Tech Set 7)
USA: Neal-Schuman Publishers, Inc., 2010
ISBN 978-1-55570-704-0
A social networking primer for libraries (The Tech Set 7)
UK: Facet Publishing, 2010
ISBN 978-1-85604-727-2

Wikis for libraries

Wel eens een boekje gelezen waarin eigenlijk niets nieuws staat, niets dat je niet zelf had kunnen bedenken? Zo’n boekje is Wikis for libraries van Lauren Pressley. Is het daarmee een vervelend boekje? Allesbehalve, al was het alleen maar omdat Pressley je de moeite bespaart om zelf op papier te zetten wat je over wiki’s weet ;-)

Pressley, Instructional Design Librarian bij Wake Forest University, begint bij het begin: wat zijn wiki's, waarom worden ze gebruikt en hoe zitten ze in elkaar? Vervolgens komen planning en voorbereiding aan de orde: wat is het doel van je wiki, welke software kun je gebruiken en wat is er nodig voor het opzetten en onderhouden van de wiki? De tips over het verankeren van een wiki binnen een organisatie – Wikis for libraries is ook buiten bibliotheken prima te gebruiken – maken van hoofdstuk twee het nuttigste hoofdstuk.

Hoofdstuk drie begint Pressley met een bespreking van MediaWiki – bekend van Wikipedia – als voorbeeld van wikisoftware die op een eigen server draait en PBWorks als voorbeeld van een vendor hosted wiki. Daarna – het leukste deel van het boekje – passeren verschillende soorten wiki’s de revue. Onder interne wiki’s rekent Pressley wiki’s die worden gebruikt als intranet, als knowledge base, als samenwerkingsinstrument en voor projectmanagement. Externe wiki’s zijn wiki’s die worden gebruikt als website, voor evenementen, als online resource, als subject guide en in onderwijs. Als toetje komen wiki’s voor conferenties, kenniswiki’s voor bibliotheken en meewerken aan Wikipedia voorbij.

In hoofdstuk vier geeft Pressley tips voor het aan de man/vrouw brengen van een wiki. Tot de best practices in hoofdstuk vijf behoren het doordenken van planning, invoering, marketing en onderhoud van de wiki. Ook eventuele migratie, bijvoorbeeld van vendor hosted naar een eigen server, wordt aangestipt. In het laatste hoofdstuk zet Pressley vijf criteria voor succes op een rijtje: mensen gebruiken de wiki om informatie te vinden, mensen voegen informatie aan de wiki toe, mensen wijzen anderen op de wiki, mensen beginnen wiki's voor eigen projecten, en het gebruik van wiki's is onderdeel van de bibliotheekcultuur geworden.

Wat je met 'n wiki kunt doen, is je na lezing van dit boekje glashelder. Maar waarom je 't met een wiki zou moeten doen, komt nauwelijks uit de verf. Pressley stelt dat wiki's een bibliotheek "to the forefront of Web communication" brengen, maar vergeet uit te leggen waarom. Ze hamert erop dat wiki's het mogelijk maken om zonder kennis van html of ftp eenvoudig gezamenlijk een website bij te houden, maar dat is een argument dat voor andere content management systemen, inclusief weblogs, ook opgaat. Dit boekje bevat dus veel, maar niet álles wat je over wiki's kunt bedenken...

Lauren Pressley, Wikis for libraries (The Tech Set 5)
UK: Facet Publishing, 2010
ISBN 978-1-85604-725-8

The Tech Set

Mijn speurtocht naar informatie over bibliotheken en social media speelt zich maar ten dele online af. Noem me ouderwets, maar ik struin ook graag door onze bibliotheekcatalogus, op zoek naar papieren leesvoer over nieuwe media. Daarbij stuitte ik op The Tech Set, een 10-delige serie "practical guidebooks for using today’s cutting-edge technologies specifically within libraries." Dat klinkt veelbelovend, maar dekt de vlag de lading? Deze blogpost vormt de inleiding op een serie leesverslagen.

Het idee voor The Tech Set is afkomstig van Ellyssa Kroski, Emerging Technologies & Web Services Librarian van Barnard College Library (New York City) en docent Library & Information Science aan 'n aantal Amerikaanse universiteiten. Tijdens lezingen en lessen bespeurde zij dat bibliothecarissen geïntrigeerd zijn door social media tools, maar vaak niet weten waar ze moeten beginnen. Daarom stond haar een serie boeken voor ogen die praktische informatie zouden bieden, in de geest van 23 Things, "but go a step further – to teach librarians not only how to use these programs as individual users but also how to plan and implement particular types of library services using them."

Kroski benaderde tien auteurs die op het gebied van informatietechnologie in bibliotheken hun sporen verdiend hebben - op de achterflap worden ze door Kroski's San Jose State University-collega Michael Stephens omschreven als "a who's who of notable experts on these timely topics." Elk van hen leverde een boekje – geen van de delen telt meer dan 150 pagina's – over een social media tool:

1. Next Gen Library Catalogs - Marshall Breeding


2. Mobile Technology and Libraries - Jason Griffey


3. Microblogging and Lifestreaming in Libraries - Robin Hastings


4. Library Videos and Webcasts - Sean Robinson


5. Wikis for Libraries - Lauren Pressley


6. Technology Training in Libraries - Sarah Houghton-Jan


7. A Social Networking Primer for Libraries - Cliff Landis


8. Library Camps and Unconferences - Steve Lawson


9. Gaming in Libraries - Kelly Czarnecki


10. Effective Blogging in Libraries - Connie Crosby

De serie werd in Amerika uitgebracht door Neal-Schuman Publishers, Inc. in samenwerking met de Library and Information Technology Association (LITA). In Groot-Brittannië werd ze uitgegeven door Facet Publishing, eigendom van het Chartered Institute of Library and Information Professionals (CILIP).

In maart van dit jaar werd de serie door de American Library Association (ALA) bekroond met de 2011 Greenwood Publishing Group Award for the Best Book in Library Literature, die eind juni zal worden uitgereikt. Omdat co-uitgever LITA een afdeling van de ALA is, klinkt dit als vestzak-broekzak, maar toch: LITA, ALA en ook CILIP zijn niet de minste organisaties in bibliotheekland.

Het bespreken van de hele serie betekent dat ik af en toe mijn comfort zone zal moeten verlaten: ik zou niet zomaar even kunnen uitleggen wat next-gen library catalogs zijn en waarom ze onder social media tools gerekend (zouden moeten) worden, heb geen idee wat ik me precies moet voorstellen bij een unconference, hou me nauwelijks bezig met mobile technology en zie eerlijk gezegd weinig verbanden tussen bibliotheken en gaming. Gelukkig, ik ben nog niet uitgeleerd... :-)

Tussenstand

Deze maand is het 'n jaar geleden dat ik mijn eerste tweet verzond. Inmiddels staat de teller op 1.138 tweets en is mijn gevolg, langzaam maar zeker, van 0 naar net iets boven de 100 gegroeid. Tijd voor 'n tussenbalans: wat doe ik eigenlijk op Twitter? Een blogpost over nieuwe mensen, nieuwe hobby's, nieuw terrein, nieuwe media en nieuwe uitdagingen.

Het begin van dit kalenderjaar was voor mij ook het begin van een nieuwe baan: ik verruilde het NIOD voor de Bibliotheek van de Universiteit van Amsterdam. Nog voordat ik daar goed en wel begonnen was, kwamen via Twitter nieuwe collega’s kennismaken en kreeg ik een indruk van wat er in mijn eerste werkweek zoal op mijn programma stond. Tegelijk verdwenen verschillende oud-collega's dankzij Twitter niet uit beeld en krijg ik af en toe nog steeds 'n kijkje in de NIOD-keuken.

Dat ik op Twitter het beslissende zetje kreeg om mijn stamboom in kaart te gaan brengen, meldde ik al eerder. Dat mijn stamboomonderzoek 'n tikkie uit de hand aan het lopen is, beschreef ik ook al. Ik zit echter niet alleen maar achter mijn computer. In de bus, in bad, in bed, op de bank en op mijn balkon - geen idee waarom al mijn leesplekken met de b van boek beginnen - krijgen goede boeken ruim baan. Dat ik via Twitter een lifetime account bij LibraryThing op de kop tikte, kwam dus goed uit.

Mijn nieuwe baan heeft me in een voor mij nieuwe wereld gebracht: bibliotheekland. Op Twitter volg ik mensen, netwerken en organisaties die me in dat land - dat zich uitstrekt ver voorbij de grenzen van ons kikkerlandje - 'n beetje de weg wijzen. Collega Bert bijvoorbeeld, het Engelse Research Information Network en het Twitteraccount van de American Library Association (ALA) voor "librarian geeks and technology innovators" ALA_TechSource.

Belangrijk onderdeel van mijn werk is (nadenken over) het inzetten van social media in onze digitale dienstverlening. Ook daarvoor vind ik inspiratie op Twitter, onder meer bij Mashable, ReadWriteWeb en SocialMedia2Day. Tips, tricks en tools zijn altijd welkom, en Twitter is een manier om ze snel onder ogen te krijgen en aan anderen door te geven. Omdat ik ondertussen ook graag weet hoe het met de tools gaat die ik al gebruik, volg ik @Hootsuite, @Netvibes en @Blogger. Zo blijf ik op de hoogte van nieuwe features en eventuele storingen.

Last but not least: vorige week kreeg ik via Twitter een uitnodiging voor, jawel, een heus interview. Nee, niet uit de categorie "vragen beantwoorden van iemand die van mijn antwoorden een mooi geschreven verhaal maakt", maar praten voor een camera en weten dat het filmpje op internet komt te staan. Dat wordt, gegeven mijn diepgewortelde hekel aan camera's, een geheel nieuwe uitdaging... tips, anyone? :-)

Chagrijn

Mijn vader was graag dominee geworden. Maar voor één van twaalf kinderen op een boerderij in een klein dorp in de crisistijd van de jaren dertig zat een studie theologie er niet in, de vurige pleidooien van de bovenmeester van de lagere school ten spijt.

Mijn vader werd timmerman. In de avonduren studeerde hij voor de akte godsdienstonderwijs, waaraan ook preekbevoegdheid verbonden was. Na het behalen ervan stapte hij jarenlang zondag aan zondag op zijn fiets om her en der te gaan preken. En al woonde hij nooit in een pastorie, zijn huis herbergde altijd een studeerkamer met een bibliotheek die in een pastorie niet had misstaan.

Die bibliotheek bleef, ook toen mijn vader nog slechts bij zeer hoge uitzondering de preekstoel beklom. De boeken bleven in gebruik, bij het maken van doorwrochte inleidingen voor de mannenvereniging. En ter compensatie, als een dominee op zondag in de ogen van mijn vader weer 'ns niet álles had gezegd wat er over een bijbeltekst te vertellen viel. Dat gebeurde nogal eens, en was vaak al tijdens de preek aan mijn vaders gezicht te zien geweest.

Op een dag stond de nieuwe dominee voor de deur, voor een kennismakingsbezoek. Mijn moeder was naar haar werk, ik was naar school, mijn vader was alleen thuis. Toen dominee in de huiskamer zat, viel mijn vader maar meteen met de deur in huis: "Je mag denken wat je wilt, maar preken kun je niet."

Zo. Daar kon dominee het mee doen.

Maar tot wat mijn vaders grote verbazing moet zijn geweest, antwoordde dominee: "Nee, vindt u het gek, met zo'n chagrijn achterin de kerk?"

Koffie heeft dominee waarschijnlijk nooit gekregen, mijn vader was niet zo'n gastheer. Maar vele malen vertrok dominee met een stapel boeken uit de bibliotheek van mijn vader, vaak nadat ze in een volledig onttakelde woonkamer – op vrijdagochtend vervulde mijn gepensioneerde vader zijn stof- en stofzuigtaken met een grondigheid waaraan vele huisvrouwen een puntje kunnen zuigen – uren hadden zitten praten.

Na afloop van de begrafenis van mijn vader vroeg deze zelfde dominee aan mijn toenmalige vriend of hij mijn vader goed gekend had. "Nee, niet echt", was het antwoord. "Ga dan maar veel met haar om," antwoordde dominee met een hoofdgebaar in mijn richting, "dan zul je hem alsnog leren kennen."

23 december 2006

Boekentrailer

Een trailer associeer ik met een film, en daarin zal ik niet de enige zijn. Gisteravond kwam ik tot de ontdekking dat ook boeken een trailer kunnen hebben. Nee, niet een smaakmaker in de vorm van 'n eerste hoofdstuk, maar een echte. Bewegend beeld, spannende muziek, dat werk.



Inmiddels ben ik halverwege het boek waarvan ik via de website van de auteur de trailer op YouTube vond, en ik moet zeggen: de trailer geeft de sfeer van het boek goed weer, zonder iets te verraden over het verloop (en vooral: de afloop) van het verhaal.

't Lijkt me wel een kostbare aangelegenheid, een trailer maken bij 'n roman of detective. Script, acteurs, locatie, filmploeg, geluid, montage... Maar bij 'n boek over iets waargebeurds uit de recente geschiedenis zou 't maken van 'n trailer wel 'ns relatief eenvoudig kunnen zijn. Het Instituut voor Beeld en Geluid heeft historische beelden genoeg. 'n Ideetje voor mijn collega-onderzoekers? De vrijwilliger die de trailers op YouTube zet, heeft zich bij deze gemeld :-)

Vakantie

Mijn laatste blogbericht is veertien dagen oud. Mijn Twitterpagina vertelt me dat ik daar al tien dagen niets van me heb laten horen. Het is zelfs al een paar dagen geleden dat ik voor het laatst een mail verstuurd heb. Toch staat mijn computer er allerminst verwaarloosd bij. Ik grijp mijn vakantierust onder meer aan voor heerlijk doelloos dwalen op het wereldwijde web. Hier iets lezen, daar een filmpje kijken, en weer ergens anders een plaatje bewonderen…

(vergeet niet de 'before'-foto te bekijken ;-))

De geschiedenis herhaalt zich

Bij het begin van de 12 Dingen cursus bleken verschillende collega's een behoorlijke drempel over te moeten voordat zij tot het starten van een weblog te bewegen waren. Zelfs één van de coaches gaf aan moeite te hebben met het verlies van controle over informatie die zij online zet. Wat gebeurt ermee? Wie gebruikt het? En in welke context?

Terechte vragen... maar tegelijk vragen die al een paar eeuwen oud zijn. Geen idee waarom, maar de introductie van nieuwe publicatiemethoden lijkt in eerste instantie vooral bijzonder duistere vermoedens omtrent de mogelijke intenties van 'n grote boze buitenwereld op te roepen. Daarvan getuigt 'n bladzijde uit één van de oudste boeken in mijn boekenkast (klik op de afbeelding voor een vergroting).

"De auteur kent geen Exemplaaren voor de zyne, als die met zyn eigen handt ondertekent zyn."

In 1747 kon je reputatie nog te gronde worden gericht doordat kwaadwillenden onder jouw naam ideeën publiceerden die beslist de jouwe niet waren. Het signeren van een boek diende niet om fans te plezieren, maar om een boek een certificaat van echtheid mee te geven en de auteur te vrijwaren van - in dit theologische geval - beschuldigingen van ketterij.

Het zal geen waterdichte methode zijn geweest, want wie zegt mij dat het werkelijk dominee Comrie was die zijn ganzeveer in de Oost-Indische inkt doopte en zijn naam in dit boek zette? Toch is 't een aardig inkijkje in hoe men toen tegen de (vermeende) gevaren van de boekdrukkunst aankeek.

'k Moet de eerste collega nog tegenkomen die zijn of haar boeken signeert om te voorkomen dat een ander met zijn of haar naam aan de haal gaat. Dat anderen ondertussen online wel met 'hun' onderwerpen als oorlog, holocaust en genocide aan de haal gaan, lijkt de geachte collega's minder te deren. Of zouden met het jubileumweblog toch de eerste schapen over de dam zijn?

Jubileumblog

Was ik gisteren nog 'n pietsie narrig over de belangstelling voor Web2.0 binnen ons eerbiedwaardig instituut, vandaag zie ik het weer 'n stuk zonniger in. De (al of niet nieuwbakken) Web2.0-diehards laten zich niet van de wijs brengen en de 12 Dingen cursus begint de eerste vruchten af te werpen, zo bleek tijdens de slotbijeenkomst van de cursus vanmiddag.

Over het vandaag geopende NIODFilm, het NIOD-kanaal op YouTube, volgt ongetwijfeld meer nieuws zodra het eerste filmpje erop staat. Op Flickr waren we al vertegenwoordigd als NIOD Beeldarchief. Daar komt binnenkort NIODBeeld bij, een photostream met foto's van NIOD-activiteiten.

En... jawel... het eerste echte openbare instituutsblog is gelanceerd! Vorige week heb ik op verzoek van Madelon en Marije een weblog ingericht. Daarop doen zij vanaf deze week verslag van hun ervaringen rondom de jubileumuitgave Een open zenuw. Hoe wij ons de Tweede Wereldoorlog herinneren. Met bezoekers die een reactie achterlaten, gaan Madelon en Marije via het weblog in gesprek. Het weblog brengt verder het boek onder de aandacht en biedt organisaties de gelegenheid om auteurs uit te nodigen voor een lezing.

Natuurlijk wordt het weblog ook via de website van het NIOD gepromoot. De openingspagina is inmiddels getooid met een heuse jubileumknop (kortheidshalve door mij inmiddels 'jubelknop' gedoopt), waarmee bezoekers kunnen doorklikken naar een jubileumpagina. Daar staat informatie over het boek, wordt doorverwezen naar het weblog en worden alle berichten over jubileumactiviteiten overzichtelijk op een rijtje gezet. Wordt vervolgd...

Ding 9: Wiki's

Hoe specialistischer de kennis, hoe lager vaak de oplage van de boeken waarin die kennis te vinden is. Dat maakt informatie soms bijzonder lastig te achterhalen. Internet verlaagt de drempel naar het op grote schaal delen van kennis. Bovendien is het intikken van een zoekterm toch net even minder tijdrovend dan het heen en weer bladeren tussen het register en individuele pagina's in een boek.

En toch geloof ik er geen snars van. Van de verhalen die wiki's aanprijzen als dé manier om kennis te delen voor mensen die geen html kennen. De verhalen die erop neerkomen dat vóór de introductie van de wiki onze aardbol bevolkt werd door mensen die stonden te trappelen om voor een groot publiek te schrijven over wat dan ook, maar daarin gefrustreerd werden door hun eigen onvermogen om een website in elkaar te knutselen.

Mijn indruk is veeleer dat mensen die van 'n bepaald onderwerp echt veel weten en de behoefte hebben om die kennis met anderen te delen, zich door obstakels als html niet laten weerhouden en allang een eigen website zijn gestart. Ongetwijfeld zijn onder bijvoorbeeld de Wikipedia-schrijvers mensen die blij zijn nu eens hun specialistische zegje te kunnen doen, maar mij maak je niet wijs dat zij vóór de lancering van Wikipedia al met z'n allen zaten te verlangen naar meeschrijven aan een encyclopedie. Volgens mij heeft het aanbod de vraag gecreëerd, niet de vraag het aanbod.

Maar goed, nu het aanbod er is: zouden wij daar vraag naar hebben? We hadden bij Indischekamparchieven.nl voor een wiki-vorm kunnen kiezen. Een paar duizend lemma's zouden zo te maken zijn: alle kampen en alle plaatsen een eigen pagina met beschrijving; alle transportschepen een eigen pagina met informatie over bouw, diensttijd en eventuele ondergang; alle bataljons met een beschrijving van hun activiteiten; biografieën van belangrijke personen; alle monumenten ter herinnering aan de oorlog in Indië met foto...

'Oorlog in Indië' leent zich als thema goed voor een encyclopedie, en (dus) ook voor een Wiki. Omdat ik volstrekt geen verstand van krijgsmachtonderdelen heb, zou de input van mensen die bataljons, regimenten en rangen wél uit elkaar kunnen houden zeer welkom zijn. Maar een Oorlog-in-Indië-wiki openstellen voor bijdragen door elke, al of niet toevallige, voorbijganger? Ik voorzie eindeloze aanpassingen van sommige pagina's... was het kamp nou wel of toch niet erg? En wat klopt er nou wel of niet van de verhalen over varkensmanden? Iemand zin in een dagtaak als moderator?

Eerst maar 'ns de kunst afkijken bij de wiki's die op 23 Archiefdingen genoemd worden... maar de oogst valt tegen. Archives Wiki blijkt een veredeld adresboek voor archiefinstellingen in een beperkt aantal landen. Aardig hoor, maar de naam van een archiefinstelling is ook zó ingetikt in Google. De ArchiefWiki met z'n online archiefterminologie voor Nederland en Vlaanderen vind ik handiger. Wel kan er méér dan daar tot nu toe gedaan wordt. De definities uit de Archiefterminologie zouden verrijkt kunnen worden met praktische links, bij 'datering' bijvoorbeeld naar de online editie van Grotefend.

Via Geboren in 1809 benut het Regionaal Archief Tilburg de kennis van haar eigen bezoekers en stamboomonderzoekers, maar doordat de pagina's stikken van de type- en taalfouten maakt het geheel een amateuristische indruk. De pagina over de gezellige excursie van de projectdeelnemers naar het Nationaal Archief helpt ook niet echt.

Het nut van wiki's voor projecten zie ik sowieso nog niet zo. Als ik de wiki van de jaarlijkse bijeenkomst van Amerikaanse archivarissen uit 2008 bekijk, krijg ik de indruk dat de informatie over de bijeenkomst in het wiki-format geperst is omdat wiki's in de mode zijn, niet omdat een wiki de handigste vorm voor het presenteren van die informatie is.

Mijn (voorlopige) conclusie: wiki's lijken mij first and foremost geschikt voor het aanbieden van informatie die op een encyclopedische manier te ordenen is. Om meerdere mensen aan één informatiebron te laten bijdragen, zijn wiki's niet nodig; ook weblogs kunnen door meerdere auteurs gevuld worden. En voor discussies lijkt een forum mij handiger dan de overlegpagina bij een wiki-lemma.

Nieuwe hobby

Het is nummer 18 op de lijst van 23Dingen en komt in de selectie van 12 Dingen niet voor, maar 't is wel erg leuk om te doen als je je verveelt...

3D

Mijn handen jeuken om een nieuw speeltje te gaan uitproberen. Via een artikel in de Volkskrant van vorige week ontdekte ik Sketchup, gratis bij Google te downloaden software waarmee 3D-modellen van gebouwen kunnen worden gemaakt.



Het zal me wel wat tijd en zweetdruppels gaan kosten voordat ik er enige handigheid in krijg - als ik de software tenminste niet vóór die tijd al geïrriteerd van mijn computer gemikt heb - maar dan zou zich zomaar een weg naar mooie toepassingen kunnen openen. Wat let me dan bijvoorbeeld om op basis van kampplattegronden en oude foto's een 3D-model te maken van een Japans kamp in Indië?

Maar goed, eerst even bijkomen van een dagje 'websitebouwer opvoeden' in Groningen. Terwijl mijn computer de afleveringen van 24 en House binnenhengelt die gisteravond in Amerika op televisie zijn uitgezonden, duik ik in bad met de nieuwste psychologische thriller van Sophie Hannah. Blub!

Zegeltjes

Koffiedrinkers sparen 10 of zelfs 20 punten per pak, theedrinkers welgeteld 4. In stil verzet tegen deze discriminatie... nou nee, wel eerlijk blijven... Omdat 't gewoon niet opschoot, heb ik mijn Douwe Egberts-punten aan mijn moeder gedoneerd. Ik doe niet meer aan zegeltjes sparen.

Hoewel...

'n Avondje winkelen begin ik op de website van Euroclix, een online spaarprogramma dat inmiddels al zo'n tien jaar bestaat. Je maakt bij hen een account aan, zij sturen je reclame-mail, jij klikt op een link in de mail om te laten weten dat je de mail gelezen hebt, je negeert verder - dat doe ik doorgaans althans - wat ze je willen aansmeren, en langzaam maar zeker groeit je saldo 'clix'. Dat saldo kun je in euro's laten uitbetalen: 1.000 clix leveren 10 euro op je bankrekening op, 2.000 clix zijn 25 euro waard, hogere aantallen leveren hogere bedragen op.

Op de Euroclix-website zoek ik de pagina op van de online boekwinkel waar ik wil gaan kopen, doorgaans Bol.com. Omdat Bol.com een partner van Euroclix is, kun je met bestellingen bij Bol.com ook clix verdienen: 13 clix per 5 euro die je besteedt. Vanwege de wet op de vaste boekenprijs geldt dat niet voor Nederlandstalige boeken, maar ik ben toch te ongeduldig om op de Nederlandse vertaling van de nieuwste van Kathy Reichs of Patricia Cornwell te wachten ;-)

Van Euroclix klik ik door naar Bol, waar ik mijn bestelling bij elkaar zoek en in mijn winkelwagentje drop. Betalen doe ik - deels - met cadeaubonnen van Bol.com. Die verdien ik weer bij TNS NIPO, met het online invullen van onderzoeken. Zodra Bol aan Euroclix heeft laten weten hoeveel ik besteed heb, groeit mijn saldo bij Euroclix weer verder.

Nee, ik doe niet meer aan zegeltjes sparen. Ik spaar punten. Da's iets heel anders. Toch?