Social networking for libraries

Iedereen die wel eens iets geschreven heeft dat in druk verscheen, weet hoeveel tijd er verstrijkt tussen toetsenbord en plank in de boekwinkel. Vervelend gevolg daarvan kan zijn dat wat je schrijft al verouderd is als het je eerste lezers bereikt. Om dat te voorkomen, kun je – grofweg – twee dingen doen. Een blog beginnen in plaats van een boek schrijven. Of een onderwerp kiezen dat niet ál te veranderlijk is. Social network sites zijn misschien niet de beste keuze...

Dat gezegd zijnde: de introductie van A social networking primer for libraries van Cliff Landis kan probleemloos mee in 'n herdruk, want aan de definitie van social network sites als "web-based services that allow individuals to (1) construct a public or semi-public profile within a bounded system, (2) articulate a list of other users with whom they share a connection, and (3) view and traverse their list of connections and those made by others within the system" zal vermoedelijk weinig veranderen.

In hoofdstuk twee zet Landis op een rijtje welke social network sites er zoal zijn, hoe je er één kiest voor je bibliotheek, welke vragen je van management en collega's kunt verwachten, wat het nut van een social media policy kan zijn, en waarvoor je je profiel of pagina kunt gaan gebruiken. Daarbij ontziet Landis zijn vakgenoten niet: "Librarians are control freaks, by nature. We're used to information control, controlled vocabulary, and strict hierarchies of organization. (...) This technique might work for the social network sites, but it usually ends up with a profile that is cold, static and inhuman" (p. 21). Warm, in beweging en menselijk, ok, got it ;-)

Hoofdstuk drie bevat stapsgewijze instructies voor MySpace (pp. 23-41) en Facebook (pp. 42-65), van het inrichten van een profiel tot het maken van zg. apps. Daardoor zou dit het meest praktische hoofdstuk moeten zijn. De neergang van MySpace en de vele veranderingen op Facebook maken het in plaats daarvan een hoofdstuk dat je beter kunt overslaan: veel van wat erin staat, klopt niet meer, en dingen die je zou moeten weten, staan er niet in. Hoeveel tijd er in dit geval tussen toetsenbord en winkelplank zat? Dit boekje kwam uit in april 2010, maar de Like-functie, in februari 2009 door Facebook geïntroduceerd, komt er niet in voor.

Ergens in hoofdstuk drie stelt Landis dat 'n profiel op een online sociaal netwerk "not a replacement for the library's Web site but instead an added point of discovery and entry to using the library's resources" is. De tips die hij in hoofdstuk vier geeft, zijn echter ook prima richtlijnen voor 'gewone' websites van bibliotheken: "keep it user-centric, offer something of value, give them an experience, make it interactive, make it memorable, make it shareable, and keep it up" (pp. 75-76). De praktische wenken over etiquette, toon, taalgebruik en gedrag in hoofdstuk vijf en de tips voor het meten van succes in hoofdstuk zes zullen evenmin snel gedateerd raken.

Ergo: als je 'n boekje wilt schrijven over een 'daterend' onderwerp, zorg dan dat je goed bent in het maken van sandwiches ;-)

Cliff Landis, A social networking primer for librarians (The Tech Set 7)
USA: Neal-Schuman Publishers, Inc., 2010
ISBN 978-1-55570-704-0
A social networking primer for libraries (The Tech Set 7)
UK: Facet Publishing, 2010
ISBN 978-1-85604-727-2

Wikis for libraries

Wel eens een boekje gelezen waarin eigenlijk niets nieuws staat, niets dat je niet zelf had kunnen bedenken? Zo’n boekje is Wikis for libraries van Lauren Pressley. Is het daarmee een vervelend boekje? Allesbehalve, al was het alleen maar omdat Pressley je de moeite bespaart om zelf op papier te zetten wat je over wiki’s weet ;-)

Pressley, Instructional Design Librarian bij Wake Forest University, begint bij het begin: wat zijn wiki's, waarom worden ze gebruikt en hoe zitten ze in elkaar? Vervolgens komen planning en voorbereiding aan de orde: wat is het doel van je wiki, welke software kun je gebruiken en wat is er nodig voor het opzetten en onderhouden van de wiki? De tips over het verankeren van een wiki binnen een organisatie – Wikis for libraries is ook buiten bibliotheken prima te gebruiken – maken van hoofdstuk twee het nuttigste hoofdstuk.

Hoofdstuk drie begint Pressley met een bespreking van MediaWiki – bekend van Wikipedia – als voorbeeld van wikisoftware die op een eigen server draait en PBWorks als voorbeeld van een vendor hosted wiki. Daarna – het leukste deel van het boekje – passeren verschillende soorten wiki’s de revue. Onder interne wiki’s rekent Pressley wiki’s die worden gebruikt als intranet, als knowledge base, als samenwerkingsinstrument en voor projectmanagement. Externe wiki’s zijn wiki’s die worden gebruikt als website, voor evenementen, als online resource, als subject guide en in onderwijs. Als toetje komen wiki’s voor conferenties, kenniswiki’s voor bibliotheken en meewerken aan Wikipedia voorbij.

In hoofdstuk vier geeft Pressley tips voor het aan de man/vrouw brengen van een wiki. Tot de best practices in hoofdstuk vijf behoren het doordenken van planning, invoering, marketing en onderhoud van de wiki. Ook eventuele migratie, bijvoorbeeld van vendor hosted naar een eigen server, wordt aangestipt. In het laatste hoofdstuk zet Pressley vijf criteria voor succes op een rijtje: mensen gebruiken de wiki om informatie te vinden, mensen voegen informatie aan de wiki toe, mensen wijzen anderen op de wiki, mensen beginnen wiki's voor eigen projecten, en het gebruik van wiki's is onderdeel van de bibliotheekcultuur geworden.

Wat je met 'n wiki kunt doen, is je na lezing van dit boekje glashelder. Maar waarom je 't met een wiki zou moeten doen, komt nauwelijks uit de verf. Pressley stelt dat wiki's een bibliotheek "to the forefront of Web communication" brengen, maar vergeet uit te leggen waarom. Ze hamert erop dat wiki's het mogelijk maken om zonder kennis van html of ftp eenvoudig gezamenlijk een website bij te houden, maar dat is een argument dat voor andere content management systemen, inclusief weblogs, ook opgaat. Dit boekje bevat dus veel, maar niet álles wat je over wiki's kunt bedenken...

Lauren Pressley, Wikis for libraries (The Tech Set 5)
UK: Facet Publishing, 2010
ISBN 978-1-85604-725-8

The Tech Set

Mijn speurtocht naar informatie over bibliotheken en social media speelt zich maar ten dele online af. Noem me ouderwets, maar ik struin ook graag door onze bibliotheekcatalogus, op zoek naar papieren leesvoer over nieuwe media. Daarbij stuitte ik op The Tech Set, een 10-delige serie "practical guidebooks for using today’s cutting-edge technologies specifically within libraries." Dat klinkt veelbelovend, maar dekt de vlag de lading? Deze blogpost vormt de inleiding op een serie leesverslagen.

Het idee voor The Tech Set is afkomstig van Ellyssa Kroski, Emerging Technologies & Web Services Librarian van Barnard College Library (New York City) en docent Library & Information Science aan 'n aantal Amerikaanse universiteiten. Tijdens lezingen en lessen bespeurde zij dat bibliothecarissen geïntrigeerd zijn door social media tools, maar vaak niet weten waar ze moeten beginnen. Daarom stond haar een serie boeken voor ogen die praktische informatie zouden bieden, in de geest van 23 Things, "but go a step further – to teach librarians not only how to use these programs as individual users but also how to plan and implement particular types of library services using them."

Kroski benaderde tien auteurs die op het gebied van informatietechnologie in bibliotheken hun sporen verdiend hebben - op de achterflap worden ze door Kroski's San Jose State University-collega Michael Stephens omschreven als "a who's who of notable experts on these timely topics." Elk van hen leverde een boekje – geen van de delen telt meer dan 150 pagina's – over een social media tool:

1. Next Gen Library Catalogs - Marshall Breeding


2. Mobile Technology and Libraries - Jason Griffey


3. Microblogging and Lifestreaming in Libraries - Robin Hastings


4. Library Videos and Webcasts - Sean Robinson


5. Wikis for Libraries - Lauren Pressley


6. Technology Training in Libraries - Sarah Houghton-Jan


7. A Social Networking Primer for Libraries - Cliff Landis


8. Library Camps and Unconferences - Steve Lawson


9. Gaming in Libraries - Kelly Czarnecki


10. Effective Blogging in Libraries - Connie Crosby

De serie werd in Amerika uitgebracht door Neal-Schuman Publishers, Inc. in samenwerking met de Library and Information Technology Association (LITA). In Groot-Brittannië werd ze uitgegeven door Facet Publishing, eigendom van het Chartered Institute of Library and Information Professionals (CILIP).

In maart van dit jaar werd de serie door de American Library Association (ALA) bekroond met de 2011 Greenwood Publishing Group Award for the Best Book in Library Literature, die eind juni zal worden uitgereikt. Omdat co-uitgever LITA een afdeling van de ALA is, klinkt dit als vestzak-broekzak, maar toch: LITA, ALA en ook CILIP zijn niet de minste organisaties in bibliotheekland.

Het bespreken van de hele serie betekent dat ik af en toe mijn comfort zone zal moeten verlaten: ik zou niet zomaar even kunnen uitleggen wat next-gen library catalogs zijn en waarom ze onder social media tools gerekend (zouden moeten) worden, heb geen idee wat ik me precies moet voorstellen bij een unconference, hou me nauwelijks bezig met mobile technology en zie eerlijk gezegd weinig verbanden tussen bibliotheken en gaming. Gelukkig, ik ben nog niet uitgeleerd... :-)