Gamma

Vanmorgen maakte een collega me attent op de papieren uitvoering van een pdf die ik al 'ns had opgeslagen om later te lezen - 122 pagina's uitprinten vond ik wat veel van het goede: Ambtenaar 2.0 beta. Mijn collega was zeer te spreken over de inhoud, en voegde aan haar lof toe dat het boekje gratis aan te vragen is. Het aanvraagformulier was snel gevonden: ik vulde in hoeveel exemplaren ik hebben wilde, gaf mijn voor- en achternaam, mijn huisadres en mijn e-mailadres. Onderaan het formulier, een Google Doc, drukte ik op 'submit' en een keurige ontvangstbevestiging van mijn bestelling volgde. Ik klikte het scherm weg om verder te gaan met waar ik voor betaald word.

Tweeënhalf uur later klonk het opeens naast me, uit de mond van een andere collega: "Mariëtte, ik zie jouw adres." Welke schuif er open had gestaan die dicht had moeten zitten toen ik het formulier invulde, geen idee, maar ze had gelijk: op haar scherm stonden, als opschriften bij de in te vullen velden van het bestelformulier, mijn naam, mijn huisadres en mijn privémailadres. Mijn collega durfde het aan om uit te proberen wat er zou gebeuren als zij haar gegevens zou invullen en op 'submit' zou drukken. Gelukkig voor haar, helaas voor mij: mijn gegevens bleven onwrikbaar onverwijderbaar staan. For all the world to see, for all search engines to index, for internet to eternally remember...

Omdat het formulier was geëmbed in een wiki deed ik via het contactformulier van de eigenaar van de wiki een dringend verzoek het bestelformulier zo spoedig mogelijk te verwijderen. Veel baten deed dat niet, althans: een reactie bleef uit. Enig zoeken op internet leverde het e-mailadres van de schrijver van het boekje op; ik legde hem zo vriendelijk als ik kon opbrengen uit wat er aan de hand was, vertelde dat ik me behoorlijk ongerust maakte over de mogelijke consequenties van de publicatie van mijn gegevens, en herhaalde mijn verzoek het formulier offline te halen. Opnieuw: geen reactie. Op Twitter vond ik een verklaring: de betreffende ambtenaar2.0 was bezig aan een presentatie voor studenten over... juist. En klaarblijkelijk deelt hij het eigenaarschap van de wiki niet met anderen die wel hadden kunnen ingrijpen.

Anderhalf uur nadat ik mijn mail aan heer schrijver verzonden had, was hij klaar met het offline delen van zijn wijsheid en schakelde hij over op online kennisdeling: hij tweette aan een belangstellende het adres van, jawel, het bestelformulier. Ik verzocht hem per ommegaande eerst even zijn mail te lezen voordat hij het bestelformulier verder zou promoten. Een half uur later - ik had inmiddels een niet bijster lovende tweet over de webcare-capaciteiten van de mensen achter ambtenaar2.0 niet meer kunnen onderdrukken - kwam er een reactie: "Heel bizar. Dank voor je melding, ik ga er snel mee aan de slag. Probleem zit bij Google Forms. Geen idee hoe dit kan."

Waar het probleem zat, liet mij een uur of vijf nadat het was ontstaan ronduit siberisch. Mij ging het om een oplossing. Nadat ik heer schrijver nog op het idee gebracht had om in elk geval de betreffende wikipagina onzichtbaar te maken terwijl hij met Google Docs aan het stoeien ging, moest ik (weer) afwachten. Wel met stof om over na te denken, want de schrijver liet me via Twitter nog even weten dat twitteren tijdens een presentatie zelfs hem niet lukte. "Sorry dat ik niet snel genoeg voor je ben." Nee joh, ben je gek, neem je tijd, 't zijn alleen mijn persoonlijke gegevens maar die online staan...

Om 17.30 uur kwam het verlossende woord. Op de wiki over het boekje is inderdaad niets meer te zien. De velden van het bestelformulier hebben weer de aanduidingen die ze vanmorgen om 10.00 uur ook hadden. Maar ik blijf zitten met een onaangenaam gevoel van onveiligheid. Ik heb er, zo lang als ik online actief ben, altijd zeer zorgvuldig voor gewaakt mijn huisadres en privémailadres prijs te geven. Zelfs over mijn woonplaats zeg ik heel bewust niets méér dan "omgeving van Amsterdam". En nu? Misschien overdrijf ik, maar ik vraag me serieus af of ik bijvoorbeeld nog tweets kan versturen waaruit blijkt dat ik niet thuis ben...

Nou ja, de consequenties zullen wel blijken. Ik heb er in elk geval iets van geleerd: dat ik in dit soort gevallen voortaan beter het postadres van mijn werk kan opgeven. En dat het ook voor ambtenaren2.0 nog altijd makkelijker is om Google ergens de schuld van te geven dan om zich in de situatie van de ander te verplaatsen en oprechte excuses aan te bieden. Maar misschien helpt deze blogpost bij de ontwikkeling van Ambtenaar 2.0 gamma...

Ding 7: Google Old Maps

Het staat kort en krachtig in de subsidieaanvraag: de ruggengraat van Indischekamparchieven.nl gaat bestaan uit een aanklikbare kaart met kamplocaties, naar het voorbeeld van online routeplanners en de makelaarswebsite Funda. En het klinkt eenvoudig genoeg: locaties op een kaart worden voorzien van een markering en wie een markering aanklikt, krijgt een tekstballon met informatie. Maar hoe knutsel je zoiets daadwerkelijk in elkaar?

Dankzij jarenlang uitzoekwerk van allerlei mensen weten we van het merendeel van de interneringskampen waar ze lagen. Ze staan aangegeven op kaarten en stadsplattegronden in de Geïllustreerde atlas van de Japanse kampen in Nederlands-Indië 1942-1945 en de Geïllustreerde atlas van de bersiapkampen in Nederlands-Indië 1945-1947. En Google Maps is een uitstekend instrument om op een website geografische locaties te tonen.

Maar het contrast tussen de oude plattegronden uit de atlassen en Google Maps is groot. De oude plattegronden hebben 'n charme waar het simpele grijs-met-geel van Google karig tegen afsteekt. De straatnamen in Google Maps zijn die van vandaag, de straatnamen op de oude plattegronden die uit de tijd waarin de kampen bestonden. En wie het oude Batavia zoekt, verdwaalt op Google Maps in metropool Jakarta. De conclusie was snel getrokken: we wilden Google Maps, maar dan met oude kaarten. Google Old Maps. Of zoiets.

Oude kaarten waren snel gevonden. Het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) digitaliseerde enkele jaren geleden zijn collectie historische kaarten, en men bleek daar desgevraagd van harte bereid tot het beschikbaar stellen van scans van kaarten van Nederlands-Indië uit de jaren '30 en '40 van de vorige eeuw. Google Maps bleef de drijvende kracht achter wat inmiddels de 'geo-applicatie' heette, en onze websitebouwer zou de oude kaarten van het KIT over Google Maps heen leggen.

Elke oude kaart kwam automatisch op de juiste plek op de grote Google wereldkaart te liggen doordat elke kaart de coördinaten van haar linkerboven- en rechterbenedenhoek meekreeg. Hetzelfde principe zou ervoor zorgen dat de markeringen van de kamplocaties op de juiste plek belandden: aan de informatie over elk kamp, die inmiddels in MAIS-Flexis was ingevoerd, zouden de lengte- en breedtegraad van het kamp worden toegevoegd. Op basis van die coördinaten zou op de juiste kaart op de juiste plek een markering van het kamp verschijnen, voorzien van een tekstballon met beknopte nadere informatie over dat kamp.

Maar hoe rijk aan informatie de kampatlassen ook zijn, lengte- en breedtegraden van kamplocaties staan er niet in. De zoekfunctie van het KIT werkt op basis van een database met coördinaten, maar dat zijn de lengte- en breedtegraden van steden en dorpen, niet van straten of gebouwen in die steden. Hoe kwamen we dan toch aan de coördinaten van de kamplocaties? Het antwoord op die vraag vond ik toen ik op iTouchMap.com stuitte.

Deze website maakt gebruik van Google Maps, maar voegt daar een handige functie aan toe: wanneer je op een plek op de Google-kaart klikt, verschijnen in de linkerbenedenhoek van de websitepagina de lengte- en breedtegraad van het punt dat je aangeklikt hebt. Je kunt zelfs kiezen tussen decimalen en in graden, minuten en seconden. De truc werkt overigens ook andersom: wanneer je in de rechterbenedenhoek van de pagina de lengte- en breedtegraad van een plaats intikt, verschijnt op de kaart een markering van die plaats.

Aan de hand van de kaarten in de atlassen zocht ik op de Google-kaart op iTouchMap.com elke kamplocatie op. Tot mijn verrassing bleek dat, als ik de weergave van de Google-kaart instelde op ‘hybrid’ (de Google-kaart geprojecteerd op satellietfoto’s), eenvoudiger dan ik dacht. De steden zijn op de satellietfoto’s weliswaar een stuk groter dan op de stadsplattegronden uit de atlassen en de straatnamen zijn anders, maar de stadscentra zijn vaak nog goed herkenbaar. Waterwegen liggen over het algemeen nog op dezelfde plaats, het stratenplan is zelden ingrijpend gewijzigd, en soms zijn zelfs de gebouwen nog intact.


Grotere kaart weergeven

Niet van elke markering zullen lengte- en breedtegraad tot op de graad, minuut en seconde kloppen. Bij kampen die buiten de bewoonde wereld lagen, was 't soms gokken aan de hand van bergruggen en rivierbochten. En de oude kaarten, getekend op basis van landmetingen, verhouden zich soms niet al te netjes tot coördinaten die met satellieten zijn bepaald. Maar de markering van de Soekamiskin-gevangenis in Bandung staat, zeker weten, op de juiste plek. En inmiddels weet ik ook dat er een mooi woord is voor wat ik deed: georeferencing. Of was 't nou geotagging? Nou ja, 't resultaat is 'n mashup. Geloof ik.

3D

Mijn handen jeuken om een nieuw speeltje te gaan uitproberen. Via een artikel in de Volkskrant van vorige week ontdekte ik Sketchup, gratis bij Google te downloaden software waarmee 3D-modellen van gebouwen kunnen worden gemaakt.



Het zal me wel wat tijd en zweetdruppels gaan kosten voordat ik er enige handigheid in krijg - als ik de software tenminste niet vóór die tijd al geïrriteerd van mijn computer gemikt heb - maar dan zou zich zomaar een weg naar mooie toepassingen kunnen openen. Wat let me dan bijvoorbeeld om op basis van kampplattegronden en oude foto's een 3D-model te maken van een Japans kamp in Indië?

Maar goed, eerst even bijkomen van een dagje 'websitebouwer opvoeden' in Groningen. Terwijl mijn computer de afleveringen van 24 en House binnenhengelt die gisteravond in Amerika op televisie zijn uitgezonden, duik ik in bad met de nieuwste psychologische thriller van Sophie Hannah. Blub!

You are not alone...

Bron: Gary Hayes' Social Media Counts.

Ding 4: RSS

Eigenlijk wilde ik (weer) gaan zeuren over de adviezen op 23 Dingen. Bij #2 werd ons geadviseerd een Google-account aan te maken om een blog bij Blogger te kunnen beginnen. Wie een Google-account heeft, heeft automatisch ook al een iGoogle-pagina. Waarom dan bij #4 opeens het advies om voor het bijhouden van RSS-feeds Netvibes te gaan gebruiken? Wéér een account aanmaken, wéér inloggegevens onthouden... waarom niet gewoon dat gebruiken wat toegankelijk is met inloggegevens die je al hebt?

Nou... omdat Netvibes handiger is. Bij de 12-Dingen-introductiebijeenkomst verscheen Netvibes op het grote scherm, en zag ik dingen die ik op mijn iGoogle-pagina niet zag. Of wel zag, maar in 'n onhandiger vorm. De tabbladen in Netvibes zagen er 'n stuk praktischer uit dan het onoverzichtelijke en maar half leesbare navigatiemenu aan de linkerkant van mijn iGoogle-pagina. Zou Netvibes verder ook zo praktisch zijn?

Na 'n avond met-mijn-laptop-op-de-bank ben ik de gelukkige bezitter van een eigen Netvibes-pagina. Bovenaan staat de Metamorphose II van M.C. Escher, die steeds 'n stukje opschuift. De pagina-achtergrond is mosgroen. Rustig, maar niet saai :-)

Omdat ik gewend ben de krantenkoppen te scannen via Kranten.com heb ik geen tabblad Nieuws aangemaakt. Wel heb ik een 12-Dingen-tabblad ingericht met de rss-feeds op de weblogs van collega's, zodat ik in één oogopslag kan zien waar iets nieuws te lezen valt. Ik moet wel voor lief nemen dat ik dat niet metéén weet. Als iGoogle me allang heeft verteld dat 'n collega een nieuw bericht aan haar blog heeft toegevoegd, weet Netvibes nog van niets. Minpunt.

Op een tabblad Wonen heb ik de rss-feed op de pagina 'Werk in uitvoering' van de website van mijn gemeente ondergebracht. 'k Ken mijn durp als mijn broekzak, maar word toch liever niet onverwacht voor wegopbrekingen geplaatst, vandaar. Op hetzelfde tabblad staat de rss-feed op de website van de Vereniging van Eigenaren van het appartementencomplex waarin ik woon. Niet dat die feed me veel nieuws zal brengen, want als webmaster vul ik die site en dus ook de feed zelf, maar ik kan zo handig controleren of mijn schrijfsels in rss-vorm ongeschonden overkomen.

Een tabblad Ikke - naarmate de avond vorderde, nam mijn inspiratie wat af - herbergt persoonlijke feeds: een rss-feed op de reacties op dit weblog, een rss-feed met updates in mijn netwerk op LinkedIn, en een mail-widget die me vertelt of er nieuwe privémail is.

Een handigheidje van Netvibes dat iGoogle niet kent: je kunt de kop van elk item aanpassen. Abonneer je je op de feed van Jantje die zijn weblog de titel Anoniempje heeft meegegeven, dan kun je de kop van die rss-feed in Netvibes aanpassen tot iets in de trant van 'weblog van Jantje'. Of je moet graag zelf willen onthouden wie Anoniempje ook alweer was (en hopen dat niet twee mensen in je omgeving op hetzelfde lumineuze idee voor een blogtitel komen). iGoogle vindt dat je het zelf maar moet onthouden, Netvibes denkt wat meer met je mee.

Tot slot slik ik nog een zeurpuntje in. Ik miste aandacht voor het feit dat je eigenlijk helemaal geen online pagina hoeft aan te maken voor het binnenhalen van RSS-feeds, omdat je ze ook gewoon in Outlook kunt laten binnenkomen. Maar dat is wel computer- en dus plaatsgebonden. Een online pagina kun je vanaf om het even welke computer-met-internetverbinding bereiken, en da's toch 'n stuk handiger.

Gedachtenvoer

Tijdens het schrijven van mijn bericht van eergisteravond zocht ik via Google naar zinnig internetleesvoer om naar te kunnen doorverwijzen. De zoekterm 'netiquette' leverde echter vooral resultaten op die betrekking hadden op de do's en don'ts van e-mail en nieuwsgroepen, zoals het boek Netiquette van Virginia Shea. 'k Vond eigenlijk niets dat specifiek over weblogs ging.

Een nieuwe zoekopdracht, nu op de combinatie 'weblog' en 'ethics', leverde meer op. Zo vond ik een uittreksel van The Weblog Handbook: Practical Advice on Creating and Maintaining Your Blog (2002) van Rebecca Blood, in haar eigen woorden een respected thought-leader on the Internet's impact on business, media and society. Nu heb ik niet direct behoefte aan een gedachtenleider, maar haar stuk bevat zeker food for thought.

Kruisjes

Vandaag brengt weer wat antwoorden op vragen waar ik gisteravond mee bezig was. De opruiming in mijn Picasa webalbum blijkt gevolgen te hebben gehad. Het oud papier - een zelfgemaakte foto van het controleursarchief van Saparua uit 1998 - staat nog steeds bovenaan mijn weblog en mijn hoofd staat nog steeds in mijn profiel. Maar bij mijn reacties is mijn hoofd vervangen door rode kruisjes, zowel op mijn eigen weblog als op dat van anderen. Ook op de weblogs waar ik mezelf als 'volger' had aangemeld, duiken rode kruisjes op. Blijkbaar stonden daar de fotootjes die ik gisteravond heb verwijderd.

De conclusie ligt voor de hand: blijkbaar plaatst Blogger, elke keer dat je op een Blogger weblog - dat van jezelf of van 'n ander - reageert, je profielfoto als nieuwe afbeelding in je eigen Picasa webalbum en gebeurt hetzelfde als je besluit een blog te gaan volgen. Op zich is dat niet zo heel erg. De bestandjes zijn klein, mijn hoofd beslaat welgeteld 5 kB. Zelfs met mijn wiskundedeuk is me wel duidelijk dat ik héél erg veel moet gaan reageren en héél erg veel blogs moet gaan volgen voordat mijn hoofd zich dusdanig vermenigvuldigd heeft dat ik de limiet van mijn webalbum (1Gb) bereik. Maar toch...

Ik besluit eerst mijn eigen weblog weer 'n beetje toonbaar te maken. Na wat gesleutel - Instellingen >> Reacties >> Profielafbeeldingen weergeven? Nee - ben ik eenvoudig van de rode kruisjes op mijn eigen weblog af. Ik zie ook de profielfoto's van andere reageerders niet meer, maar daar kan ik mee leven. Het om zeep helpen van de rode kruisjes op weblogs van anderen blijkt ingewikkelder. Ik kan alleen de inhoud van mijn reacties verwijderen, mijn naam én het rode kruisje blijven staan. Als ik een nieuwe reactie plaats, verschijnt die met rood kruisje, niet met mijn profielfoto. Voor het volgen van weblogs blijkt hetzelfde te gelden. Hmz. Blogger plaatst dus blijkbaar toch niet elke keer een nieuwe foto, maar doet dat aan het begin een paar keer, en hergebruikt die foto's dan? En nu ik die foto's verwijderd heb, zit ik aan de rode kruisjes vast? Ships.

Terwijl ik aan het proberen ben of het opnieuw uploaden van mijn foto naar mijn Blogger-profiel enig effect heeft op mijn verschijning op andere blogs, verdwijnt opeens het oud papier uit de header van mijn eigen blog. Oeps. Ook daar toch het verkeerde plaatje verwijderd, blijkbaar. Ik upload het Saparua-archief opnieuw. Dat is 'n euvel dat ik tenminste zelf kan verhelpen.

Als ik in mijn webalbum kijk, blijkt het aantal hoofden in de map Bloggerfoto's aangegroeid tot zes. Hm. Mijn geklooi met het opnieuw uploaden van mijn profielfoto, het opnieuw aanmelden als volger en het opnieuw plaatsen van een reactie heeft blijkbaar dus wel effect, al zie ik het niet. Niet direct althans. You know what? Ik zie morgen wel weer verder. Maar dat ik wijzigingen direct kan zien in plaats van er 24 uur op te moeten wachten, is wel weer 'n puntje in het voordeel van Wordpress.

Ding 2: weblog inrichten

Het openen en inrichten van dit weblog verloopt zonder problemen, maar ik struikel over een paar dingen in de toelichting op 23 Archiefdingen.

Zowel in de begintekst als bij stap 1 wordt geadviseerd om een Gmail-account aan te maken. But why? Voor een weblog bij Blogger heb je een Google-account nodig, dat je ook op de homepagina van Blogger kunt aanmaken. Met zo’n Google-account heb je toegang tot allerlei diensten van Google. Pas als je ook daadwerkelijk behoefte hebt aan een extra mailadres is het handig om een Gmail-account aan te maken. Nodig is het echter allesbehalve, een Google-account kun je ook met een bestaand e-mailadres van een andere mailprovider aanmaken.

Ook de tekst bij stap 2 klopt niet helemaal. Blogger vraagt inderdaad om een e-mailadres, maar dat wordt niet je gebruikersnaam. Je e-mailadres en wachtwoord dienen alleen om in te loggen op het ‘dashboard’ van je weblog, zodat je berichten kunt plaatsen en instellingen kunt wijzigen. Je gebruikersnaam kies je zelf, bij het invullen van je profiel.

Bij stap 3 staat zinnig advies over privacy, maar in ’n vreemde context. Wat is het verband tussen ‘geef je weblog een naam’ en het al of niet geheim houden van je eigen naam? Die twee hebben niets met elkaar te maken, want je bent niet verplicht om je eigen naam in de naam van je weblog op te nemen.

Tot slot van mijn gemugge(n)zift: verderop in het 23 Archiefdingen blog worden nieuwe termen weergegeven als links naar onder meer Wikipedia-pagina’s waarop wordt uitgelegd wat een bepaalde term betekent. Dat had met de termen ‘gadget’ en ‘widget’ in de toelichting op Ding 2 ook wel gemogen.

Elke week een blogpost van minimaal 100 woorden? Hm, moet lukken zo... :-)