Tijden veranderen...

Source: shoeboxblog.com via Mariette on Pinterest

Van prutsen naar prikken

Vorige week zocht ik de link naar een afbeelding die ik een week daarvóór ergens online gezien had. Het plaatje had ik opgeslagen, maar in mijn blogpost wilde ik ernaar linken. Het adres van de bijbehorende website had ik niet opgeslagen in Delicious, omdat ik nog niet wist dat ik die link nodig ging hebben. Komt die situatie je bekend voor? Dan heb ik goed nieuws: de dagen van zoeken naar waar die ene afbeelding ook alweer vandaan komt, zijn over.

In het vervolg prik je zo'n plaatje namelijk op je eigen virtuele prikbord: Pinterest. De werking is uiterst eenvoudig: je opent een gratis account bij Pinterest, plakt een Pin-it-knop op de werkbalk van je browser, en maakt één of meer virtuele prikborden aan. Als je vervolgens op een website komt waar een afbeelding staat die je wilt bewaren, prik je deze afbeelding met één druk op de knop op één van je prikborden, eventueel voorzien van je eigen commentaar. De link naar de vindplaats zet Pinterest er automatisch bij.

De vergelijking met Delicious ligt voor de hand: in Delicious sla je links op, in Pinterest (links naar) afbeeldingen. Zoals je binnen Delicious links van anderen op je eigen pagina kunt opslaan, kun je op Pinterest pins van anderen 'repinnen': afbeeldingen die 'n ander op zijn Pinterestprikbord heeft gezet aan je eigen prikbord toevoegen. Je kunt pins van anderen 'liken' - je bewaart ze dan in een aparte like-sectie van je Pinterestprofiel, niet op één van je eigen prikborden - en van een comment voorzien, à la Facebook. Je kunt eigen afbeeldingen uploaden naar Pinterest, à la Flickr. En je kunt (specifieke prikborden van) andere pinners volgen, à la Twitter.

Natuurlijk heb ik Pinterest direct ingezet voor mijn stamboomonderzoek: op 'n prikbord Genealogy prik ik mooie grafische weergaven van stambomen, op mijn prikbord Vinkeveen 'hangen' foto's van m'n geboortedorp. En in het kader van een geplande reorganisatie van mijn huisbibliotheek ben ik begonnen aan het verzamelen van plaatjes van originele boekenplanken. Mijn bibliotheek zelf zal ik niet op Pinterest zetten, want die staat al op LibraryThing - maar misschien kunnen we bij de UB iets met Pinterest? Ideeën en mogelijkheden genoeg...

Toevoeging 22-02-2012: lees ook mijn digitale gesprek met Raymond Snijders over de auteursrechtelijke keerzijde van Pinterest.

Pinterest is momenteel invite only - ik stuur je 'n uitnodiging als je me laat weten op welk e-mailadres je die ontvangen wilt.

De UBA op Facebook

Vandaag vindt in Ede het jaarcongres van de Nederlandse Vereniging voor Beroepsbeoefenaren in de bibliotheek-, informatie- en kennissector (NVB) plaats. Vanmiddag mag ik daar, samen met collega Joris Osterhaus, een presentatie geven over de Facebook-app die we voor de bibliotheek van de Universiteit van Amsterdam (UBA) gemaakt hebben.

Het congres is via Twitter te volgen met behulp van de hashtag #nvb11. Onze presentatie is onderdeel van de track van Bibliotheek2.0 en heeft een eigen hashtag: #hap7.

Social networking for libraries

Iedereen die wel eens iets geschreven heeft dat in druk verscheen, weet hoeveel tijd er verstrijkt tussen toetsenbord en plank in de boekwinkel. Vervelend gevolg daarvan kan zijn dat wat je schrijft al verouderd is als het je eerste lezers bereikt. Om dat te voorkomen, kun je – grofweg – twee dingen doen. Een blog beginnen in plaats van een boek schrijven. Of een onderwerp kiezen dat niet ál te veranderlijk is. Social network sites zijn misschien niet de beste keuze...

Dat gezegd zijnde: de introductie van A social networking primer for libraries van Cliff Landis kan probleemloos mee in 'n herdruk, want aan de definitie van social network sites als "web-based services that allow individuals to (1) construct a public or semi-public profile within a bounded system, (2) articulate a list of other users with whom they share a connection, and (3) view and traverse their list of connections and those made by others within the system" zal vermoedelijk weinig veranderen.

In hoofdstuk twee zet Landis op een rijtje welke social network sites er zoal zijn, hoe je er één kiest voor je bibliotheek, welke vragen je van management en collega's kunt verwachten, wat het nut van een social media policy kan zijn, en waarvoor je je profiel of pagina kunt gaan gebruiken. Daarbij ontziet Landis zijn vakgenoten niet: "Librarians are control freaks, by nature. We're used to information control, controlled vocabulary, and strict hierarchies of organization. (...) This technique might work for the social network sites, but it usually ends up with a profile that is cold, static and inhuman" (p. 21). Warm, in beweging en menselijk, ok, got it ;-)

Hoofdstuk drie bevat stapsgewijze instructies voor MySpace (pp. 23-41) en Facebook (pp. 42-65), van het inrichten van een profiel tot het maken van zg. apps. Daardoor zou dit het meest praktische hoofdstuk moeten zijn. De neergang van MySpace en de vele veranderingen op Facebook maken het in plaats daarvan een hoofdstuk dat je beter kunt overslaan: veel van wat erin staat, klopt niet meer, en dingen die je zou moeten weten, staan er niet in. Hoeveel tijd er in dit geval tussen toetsenbord en winkelplank zat? Dit boekje kwam uit in april 2010, maar de Like-functie, in februari 2009 door Facebook geïntroduceerd, komt er niet in voor.

Ergens in hoofdstuk drie stelt Landis dat 'n profiel op een online sociaal netwerk "not a replacement for the library's Web site but instead an added point of discovery and entry to using the library's resources" is. De tips die hij in hoofdstuk vier geeft, zijn echter ook prima richtlijnen voor 'gewone' websites van bibliotheken: "keep it user-centric, offer something of value, give them an experience, make it interactive, make it memorable, make it shareable, and keep it up" (pp. 75-76). De praktische wenken over etiquette, toon, taalgebruik en gedrag in hoofdstuk vijf en de tips voor het meten van succes in hoofdstuk zes zullen evenmin snel gedateerd raken.

Ergo: als je 'n boekje wilt schrijven over een 'daterend' onderwerp, zorg dan dat je goed bent in het maken van sandwiches ;-)

Cliff Landis, A social networking primer for librarians (The Tech Set 7)
USA: Neal-Schuman Publishers, Inc., 2010
ISBN 978-1-55570-704-0
A social networking primer for libraries (The Tech Set 7)
UK: Facet Publishing, 2010
ISBN 978-1-85604-727-2

Geen tweets op Facebook: 8 argumenten

Een paar weken geleden heb ik mijn Twitteraccount losgekoppeld van mijn Facebookprofiel. Dat betekent dat mijn tweets niet meer als status updates in de news feeds van mijn Facebookvrienden verschijnen.

In plaats daarvan zet ik berichten rechtstreeks op Facebook of verzend ik ze naar Facebook vanuit Hootsuite, het social media dashboard dat ik ook voor Twitter gebruik. Acht persoonlijke argumenten tegen "autoposten"...

1. Niet al mijn tweets zijn interessant voor mijn Facebooknetwerk. Mijn reacties op tweets van anderen (@-replies) bijvoorbeeld: ik kan me niet voorstellen dat mijn FB-vrienden het erg prettig vinden om slechts één kant van een gesprek te 'moeten aanhoren'. If they're anything like me, dan ergeren ze zich al mateloos aan de telefoongesprekken van anderen in het openbaar vervoer, daar hoef ik op Facebook niet nog 'n schepje bovenop te doen.

2. Niet al mijn Facebookvrienden gebruiken Twitter. Ik mag niet van hen verwachten dat ze weten wat hashtags zijn of wat de afkorting RT betekent. Als ze Twitter niet gebruiken, hoeven ze dat niet te weten. Zij mogen wel van mij verwachten dat ik me begrijpelijk uitdruk, en mijn berichten niet doorspek met onverklaarde afkortingen. Onbegrijpelijke boodschappen zullen ongetwijfeld ook een vorm van communicatie zijn, maar niet de ideale voor een sociaal netwerk.

3. Niet alles wat op Twitter werkt, werkt binnen Facebook. Als ik in een tweet 'n link naar een website opneem, komt die in Facebook ook als link over. Dat geldt niet voor hashtags en Twitter-usernames. Het aanklikken van een hashtag op Twitter is een snelle manier om te zien wie nog meer over dat onderwerp tweeten, het aanklikken van een username de weg naar het Twitterprofiel en de laatste tweets van de betreffende tweep. In Facebook zijn ze echter niet aanklikbaar, waardoor mijn FB-vrienden niets kunnen met de hashtags en usernames in mijn tweets. Behalve dan misschien het gevoel krijgen dat ze niet kunnen volgen waar ik het over heb... zie 2.

4. Sommige FB-vrienden volgen me ook op Twitter. Dat ze me niet alleen op Twitter, maar ook op Facebook volgen, kan twee dingen betekenen: ze gebruiken Twitter niet – in dat geval: zie 2 – of ze hebben er bewust voor gekozen om me op zowel Twitter als Facebook te volgen, bijvoorbeeld om langere privéberichten te kunnen uitwisselen dan op Twitter mogelijk is of om foto's te delen. In dat geval is Facebook een aanvulling op het contact dat we via Twitter al hebben, en zou 't vreemd zijn wanneer ik op Facebook ging 'herhalen' wat ik hen op Twitter al heb gemeld.

5. Updates verzend ik niet voor niets: ik wil wel graag dat ze gelezen worden. Automatisch posten vergroot echter de kans dat ze ongelezen blijven. Facebook groepeert status updates per applicatie waarmee ze geplaatst zijn. In news feeds worden enkele tweets weergegeven, met daaronder de link "See [getal] more posts from Twitter". Hoe hoger het getal in de link, hoe onwaarschijnlijker het is dat iemand op de link klikt en daadwerkelijk alle tweets – waaronder misschien de mijne – gaat lezen. Een status update die ik handmatig plaats, krijgt 'n eigen plek in de news feeds van mijn Facebooknetwerk, waardoor de kans groter is dat-ie gelezen wordt.

6. Mijn dagelijkse aantal tweets is niet overdreven hoog – meer dan 10 zullen het er niet zijn – maar wel hoger dan de frequentie waarmee de meerderheid van mijn Facebookvrienden berichten post. Ze hebben klaarblijkelijk nog meer te doen dan op Facebook rondhangen... ok, I can take a hint ;-)

7. Het is lastig om een gesprek op twee verschillende plekken (tegelijk) te voeren. Twitter heb ik nagenoeg altijd open staan, Facebook check ik een paar keer per dag. Zo kon het gebeuren dat ik op Twitter een vraag stelde en anderhalf uur later pas zag dat (ook) op Facebook op mijn vraag geantwoord was. Natuurlijk heb ik toen alsnog netjes gereageerd, maar het zette me aan het denken: een gesprek openen en (bijna) niet meer reageren? Dat zou me offline ook niet overkomen, dus waarom online wel?

8. Tot slot: niet al mijn tweets zijn interessant voor mijn Facebooknetwerk (2). Mijn vriendenlijst op Facebook bestaat hoofdzakelijk uit klasgenoten van de middelbare school en oud-collega's die me kennen uit de tijd waarin ik intensief met de geschiedenis van Nederlands-Indië bezig was. Mijn tweets houden inmiddels vooral verband met social media, bibliotheken en informatievaardigheden, terreinen waarop voor zover ik weet niemand van hen actief is. Dat maakt het logisch om berichten daarover tot Twitter te beperken en Facebook te beschouwen als plek voor persoonlijker observaties. Maar ik heb mezelf geen gespleten persoonlijkheid aangemeten: stamboomverbazingen en taalergernissen zullen nog steeds wel op beide plekken terecht blijven komen ;-)

Verstoppertje

Een paar weken geleden heeft mijn nieuwsgierigheid het van mijn huiver gewonnen: ik heb een account aangemaakt op Facebook. Mijn huiver werd veroorzaakt door de privacykwesties waarmee Facebook veel negatieve publiciteit over zich afriep. Bovendien had nog niemand me van het nut van een Facebookpagina kunnen overtuigen, laat staan me kunnen uitleggen of en in hoeverre dat nut een eventueel privacyprobleem te boven ging. Misschien moest ik me maar gewoon door Facebook zelf laten overtuigen...

Het aanmaken van een account is eenvoudig genoeg. Daarna volgt opperste desoriëntatie. Een profielpagina, een startpagina, een prikbord, vriendschapspagina's... zoek de verschillen, zoek de overeenkomsten. Structuur? Welke structuur? Verbazing. Kan iets zo populair zijn terwijl het technisch zo slecht in elkaar zit? Dat verschillende links steeds blanco pagina's opleveren, helpt niet echt om te achterhalen hoe de verschillende pagina's die klaarblijkelijk 'van mij' zijn zich tot elkaar verhouden. Via Twitter verzucht ik dat ik op verkenning ben in de wondere wereld van Facebook en me afvraag of ik wel van doolhoven hou. Een collega twittert lachend terug: "Ja, structuur is in FB een flexibel begrip."

Het instellen van de verschillende privacyniveaus is, zolang me de functie van de verschillende onderdelen nog niet duidelijk is, het betere gokwerk. Aanvankelijk scherm ik alles af, totdat ik bedenk dat ik mijn weblog bewust heb opengesteld voor indexatie door zoekmachines. Als ik op Facebook niet méér meld dan ik op mijn weblog doe, komt niemand via Facebook iets aan de weet dat hij of zij niet ook op mijn weblog had kunnen vinden. Oké, dan kunnen de privacyinstellingen op Facebook wel iets minder strak.

Next. Vrienden scoren. De mensen die hebben gereageerd op mijn tweet over Facebook hebben zichzelf al 'verraden' als FB-gebruikers, en zijn snel gevonden. Via hen kom ik wederzijdse bekenden op het spoor. De naam van een oud-collega levert een niet-afgeschermde vriendenlijst met daarin nog veel meer oud-collega’s op, en zo hop ik van de ene gebruiker naar de andere. Als ik op zeker moment een overzicht van mijn verzonden vriendschapsverzoeken wil, vang ik bot. "Er is op dit moment geen lijst met vriendschapsverzoeken die in behandeling zijn. Als je echter naar het profiel van iemand gaat, kun je (...) zien wat de status van je vriend is." Huh? Op een site die draait om netwerken kan ik geen lijst oproepen van mijn (potentiële) netwerk? Weird.

Ondertussen vraag ik me af hoe het kan dat onder 'Mensen die je misschien kent' mensen voorbijkomen die ik inderdaad ken – waarbij 'kennen' en 'willen kennen' niet noodzakelijk hetzelfde zijn. Klaarblijkelijk hebben zij al eens op Facebook naar mij gezocht? Van één van hen komt binnen een half uur nadat ik mijn account heb aangemaakt, een verzoek binnen om te bevestigen dat hij en ik vrienden zijn. Over dat gotspe moet ik even nadenken. 'n Week of anderhalf, minstens.

'k Heb me ooit eens laten vertellen dat hamsters (of waren het cavia's?) zachte geluidjes tegen elkaar maken die als enig doel hebben te erkennen dat de ander er is. Zo ervaar ik ook de melding dat iemand een berichtje van mij op Facebook leuk vindt. Grootse gevoelens van erkenning levert zoiets niet op, maar dat iemand anders heel even aandacht aan mij heeft besteed... ach, vervelend is het niet, en de wederdienst is 'n kleine moeite. Het hogere nut - if any - van Facebook speelt vooralsnog succesvol verstoppertje.

You are not alone...

Bron: Gary Hayes' Social Media Counts.